logo_bassam

تعیین شهردار بافت تاریخی قم یک ضرورت است

زهره مهرنوروزی-حفظ میراث فرهنگی برای آیندگان یکی از وظایف مهمی است که بر دوش این نسل سنگینی می کند قم یکی از شهرهای باستانی ایران است، ولی آنطور باید و شاید شناخته شده است، بیش از 350میراث تاریخی به ثبت رسیده ، اما در سال های اخیر به علت غفلت های پیشامده بخشی از بافت تاریخی قم دچار آسیب شده ، به مناسبت هفته میراث فرهنگی و حفظ بنای تاریخی گفتگویی با علیرضا ارجمندی مدیرکل میراث فرهنگی قم انجام شده است که می خوانید:

بسام نیوز-مدیرکل میراث فرهنگی قم گفت: برای حفظ میراث های فرهنگی و تاریخی قم باید در مدارس مقطع دبستان و دبیرستان زنگ میراث فرهنکی ایجاد شود.

ارجمندی تصریح کرد: آشنایی کودکان با اهمیت مقوله های اهمیت میراث گذشتگان  باعث می شود که دیگر نگران آینده میراث فرهنگی نباشیم چرا که همین نسل آموزش دیده و آشنا به میراث از این داشته ها حفاظت کنند.

وی با بیان اینکه باید تورهای قم گردی به صورت مستمر در طول سال برگزارشود افزود: شهروندان  و دوستداران میراث نقش اساسی در صیانت از میراث فرهنگی دارند.

وی با اشاره بر لزوم تعامل آموزش و پرورش قم با اداره کل میراث فرهنگی قم گفت: با نگاهی به کتب درسی تالیف شده که در مدارس تدریس می شود شاهد هستیم که حتی یک دهم از ظرفیت های میرات فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قم به دانش آموزان معرفی نمی شود علتش هم عدم تعامل اداره آموزش و پرورش با مباحث میراثی قم است.

مدیر کل میراث فرهنگی قم میراث فرهنگی قم با بیان اینکه این اداره کل آمادگی دارد تا مسیولیت نوشتن محتوای کتب سال 1402مدارس قم در بخش میراث فرهنگی درس استان شناسی را برعهده بگیرد تصریح کرد: هم اکنون در قم بیش از 350اثر ثبت شده میراثی داریم برای نمونه ثپه باستانی قلی درویش از نمونه تپه هایی است که نظیرش در قم است چرا که مربوط به هزاره چهار قبل  از میلاد است.

وی مقابر گنبد سبز را از دیگر آثار با ارزش میراثی قم دانست و افزود: این مقابر که تلفیقی از هنر معماری و ایمان را به تماشاه گذاشته است مانند یک نمایشگاه معماری از قرن هشتم شمسی برجای مانده است که برای نسل امروز بسیار قابل توجه است.

ارجمندی با اشاره به وجود  آب انبارها، کاروانسرواها و خانه های تاریخی قم  بیان کرد: قم یک شهر باستانی است که نشانه های آن را می توان در جای جای قم دید.

وی با تاکید بر لزوم تعیین شهردار بافت تاریخی در قم گفت: برای صیانت از بافت های تاریخی قم نیازمند تعیین شهرداربرای این بافت هستیم که امیدوارم دوستداران میراث هم پیگیر این مهم باشند تا بتوانیم از بافت تاریخی قم محافظت کنیم.

ساخت مخزن امن اشیای تاریخی

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم گفت: شاخص‌ترین اقدام در حوزه میراث فرهنگی استان در سال ۱۴۰۰ تکمیل مخزن امن برای نگهداری و حفاظت از اشیاء تاریخی و فرهنگی استان بوده است.

ارجمندی افزود: با پیگیری‌های انجام شده، پروژه ساخت مخزن امن اشیای تاریخی استان به پایان رسیده و به زودی به بهر برداری می‌رسد.

وی با بیان این‌که ایجاد فضایی امن و استاندارد برای نگهداری اشیای تاریخی از نیازهای معاونت میراث‌فرهنگی استان بود، ادامه داد: این مخزن قابلیت و ظرفیت آن را دارد که به عنوان مرکز مرمت و نگهداری اموال فرهنگی و تاریخی، استان‌های همجوار را نیز تحت پوشش خود قرار دهد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان عنوان کرد: مخزن امن اشیای تاریخی قم در متراژی حدود ۸۰۰ متر و با اعتباری حدود ۱۰ میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی تکمیل شده است.

وی گفت: این مخزن دارای محل‌هایی مجزا برای تفکیک اشیا بر اساس جنس، قدمت و همچنین فضاهایی برای آزمایشگاه، مرمت اشیا، اتاق مانیتورینگ و اتاق عکاسی است.

سامان‌دهی موزه مراجع تقلید

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم با بیان این که خانه امام خمینی (ره)، گنجینه آثار مراجع تقلید، خانه زند، خانه ملاصدرا، مقابر گنبد سبز، محوطه باستانی قلی‌درویش، مسجد جامع، دیرگچین، خانه یزدان‌پناه و تیمچه‌بزرگ از آثار تاریخی شاخص استان است، گفت: اداره کل میراث‌فرهنگی استان در سال ۱۴۰۰ مذاکراتی برای تفاهم‌نامه همکاری در جهت سامان‌دهی موزه آثار مراجع تقلید با سازمان فرهنگی هنری شهرداری قم انجام داد.

وی با بیان این که شهر مقدس قم شهر علم و اجتهاد است، افزود: سامان‌دهی موزه آثار مراجع تقلید در قالب تفاهم‌نامه همکاری با سازمان فرهنگی هنری شهرداری اقدامی ارزشمند برای معرفی هر چه بیشتر شخصیت و آثار مراجع تقلید بوده است.

ارجمندی ادامه داد: گنجینه آثار مراجع عظام تقلید در مقابل بیت تاریخی حضرت امام خمینی (ره) روایت‌گر آثار و زندگینامه ۱۲ نفر از مراجع تقلید است»

تخصیص ۱۰میلیارد و ۵۸۰میلیون تومان در حوزه میراث‌فرهنگی قم

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم با بیان این که در یک سال گذشته ۱۰میلیارد و ۵۸۰میلیون تومان از محل اعتباران استانی و ملی به مرمت، ساماندهی و مطالعات حریم آثار تاریخی اختصاص یافت، گفت: در سال گذشته عملیات مرمت سرای حاج عسگرخان با اعتباری حدود ۵۰۰ میلیون ریال از محل اعتبارات استانی انجام شد.

وی ادامه داد: سرای حاج عسگرخان در نزدیکی حمام تاریخی حاج عسگرخان قرار دارد و جزئی از راسته بازار نو محسوب می‌شود و قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد.

ارجمندی گفت: سراهای اطراف راسته بازار، پیوندی اقتصادی با مجموعه بازار قم دارند که مهمترین آن‌ها عبارت از سرای صدراعظم، سرای همدانی‌ها، سرای حاج عسگر خان، سرای شین و سرای حاج عباس‌قلی است.

وی درباره دیگر آثار شاخص مرمت شده در سال گذشته به مرمت بنای تاریخی مذهبی امامزاده خدیجه خاتون اشاره کرد و گفت: این بنا با قدمتی مربوط به دوره ایلخانی با مبلغی حدود ۶۰۰ میلیون ریال از محل اعتبارات ملی مرمت شد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم ادامه داد: این مرمت شامل حذف الحاقات دوره‌های مختلف، استحکام بخشی پایه‌های سنگی بوده است.

ارجمندی در ادامه از مرمت کاروانسرای تاریخی صدرآباد با اعتباری بالغ بر ۱۵۰ میلیون تومان از محل اعتبارات ملی خبر داد و گفت: «در این پروژه اقدام‌های مرمتی، چون سبک‌سازی، دوخت و دور ترک‌ها، اجرای صندوقه و آجر فرش بام انجام شد.»

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم گفت: بنای کاروانسرای تاریخی صدرآباد مربوط به دوران صفوی – قاجار منحصر به فرد و شامل ۲ حیاط مرکزی و ۶ برج دیده‌بانی است و تمام بنای کاروانسرا با آجر ساخته شده و حتی پشت‌بام نیز با آجرهای خطایی فرش شده است.

ارجمندی گفت «مرمت خانه تبریزی نیز با هزینه ۵۰۰میلیون ریال از محل اعتبارات ملی شامل اصلاح کف‌فرش، بندکشی دیوارها، عایق‌کاری بام بود.

نصب گریتینگ تپه قلی درویش

ارجمندی گفت: در راستای حفاظت از نماد هفت هزارساله تمد ن قم اجرای گریتینگ فلزی برای تردد بازدیدکنندگان در محوطه باستانی قلی درویش از فعالیت‌های شاخص سال ۱۴۰۰ بوده است.

وی  ادامه داد: گریتینگ، مسیر فلزی در امتداد راه چوبی تعبیه شده در محوطه قلی درویش و برای افزایش وسعت منطقه قابل بازدید بوده که برای تردد در مسیر بازدید محوطه قلی درویش بدون آسیب به لایه‌های باستانی با نرده‌گذاری و کف‌سازی فلزی اقدام شده است.

وی گفت: در سال ۱۴۰۰ تعیین حریم سه اثر تاریخی شامل آب انبارسزاوار، قلعه سزاوار و خانه تاریخی بوکانی و یک مورد بازنگری و اصلاح حریم برای مدرسه حجتیه انجام شد.

ارجمندی  در ادامه از ثبت ملی ۱۸ اثر منقول و غیرمنقول دریک سال گذشته خبر داد و گفت: ثبت هفت جلد قرآن نفیس خطی متعلق به موزه حج وزیارت از آثار منقول بوده است.

وی ادامه داد: ثبت چهار مورد اثر غیر منقول شامل خانه تاریخی فیض، محوطه تاریخی کفتر خون، محوطه باستانی خاوه (قبرستان باستانی) و سرای احمد زاده در چهار راه بازار از جمله آن بوده است.

دیر گچین مادرکاروانسراهای ایران

دیر گچین درآستانه ثبت جهانی

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم از قرارگیری نام کاروانسرای دیرگچین در مجموعه ثبت جهانی کاروانسراهای جاده ابریشم خبر داد.

ارجمندی، اظهار کرد: قرار گرفتن نام کاروانسرای دیرگچین معروف به مادر کاروانسراهای ایران در فهرست مجموعه ثبت جهانی کاروانسراهای کشور  از سوی  وزارت میراث‌فرهنگی فرصت ارزشمندی برای احیای جاده ابریشم و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی تاریخی استان قم در سطح بین‌المللی خواهد بود.

وی ادامه داد: شواهد تاریخی و قدمت بالا، سبک خاص معماری، جاذبه‌های متنوع کاروانسرای تاریخی دیرگچین باعث شده تا بحث جهانی شدن این کاروانسرا از منظر فرهنگی مطرح و اسناد و مدارک لازم نیز برای سازمان یونسکو تهیه و ارسال شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم با بیان این که توسعه پایدار و رونق گردشگری از مهمترین مزایای ثبت جهانی است، افزود: ثبت میراث‌فرهنگی و طبیعی در فهرست جهانی یونسکو به‌حفاظت بهتر و بیشتر آثار می‌انجامد.

ارجمندی گفت: کاروانسرای تاریخی دیرگچین یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین کاروانسراهای ایران با قدمتی ۱۷۵۰ساله است  که ساخت آن به دوره ساسانی مقارن با زمان اردشیر بابکان می‌رسد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم ادامه داد: در آن زمان این بنا به عنوان دژی مستحکم در مسیر جاده پر رفت و آمد جاده ابریشم قرار گرفت، اما در دوره اسلامی به عنوان کاروانسرا مکانی برای استراحت و پناهگاه مسافران مبدل شد.

ارجمندی در مورد وجه تسمیه این کاروانسرا بیان کرد: با توجه به  این که اصلی‌ترین مصالح به کار رفته در این بنای تاریخی گچ بوده به کاروانسرای دیر گچین شهرت یافته است.

وی گفت: این کاروانسرای تاریخی با وسعت ۱۹ هزار متر مربع  با توجه به قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم، وسعت و وجود خدمات و امکانات گوناکون شامل برج دیده‌بانی، مسجد، حیاط خلوت، آسیاب سنگی، هشتی  ورودی، حمام، حجره و  اتاق به مادر کاروانسراهای ایران معروف است.

ارجمندی تاکید کرد: کاروانسرای دیرگچین بر سر راه جاده تاریخی ری به قم در مرکز پارک ملی کویر به شماره ۱۰۴۰۸ در سال۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی کشورمان به ثبت رسیده است.ارجمندی عنوان کرد: سال گذشته ثبت ملی ۴ میراث طبیعی در قم شامل ۳ اصله درخت کهنسال و یک مورد تالاب بهشت معصومه (س) به انجام رسید.

وی گفت: در سال گذشته سه میراث ناملموس (معنوی) شامل مراسم ۲۷ رمضان قم، مهارت بافت قالی گلفرنگ قم و مراسم تعزیه خوانی و شبیه خوانی دهه اول محرم روستای کاسوا در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

میراث‌بانان افتخاری قم

مدیرکل میراث فرهنگی قم  با اشاره به کاهش جرایم در حوزه میراث‌فرهنگی استان گفت: در سال گذشته با تلاش‌های شبانه روزی نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی و همکاری نیروی انتظامی موضوع دستگیری حفاران غیرمجاز به‌صورت جدی پیگیری شد و در اولویت ماموریت‌های این فرماندهی قرار گرفت.

وی در ادامه به ضرورت همکاری میراث‌بانان افتخاری با یگان حفاطت میراث‌فرهنگی استان اشاره کرد و افزود: در یک سال گذشته برخی ائمه جمعه بخش‌ها، بخشداران به منظور حفظ و صیانت از آثار تاریخی و فرهنگی به عنوان میراث‌بان افتخاری تعاملات خوبی با یگان حفاظت داشته‌اند.

ارجمندی با اشاره به نظارت مستمر از آثار و ابنیه فرهنگی و تاریخی استان در طول سال گفت: در سال گذشته ۱۹ مورد حفاری غیرمجاز در استان انجام شد که به دستگیری ۲۱ متهم منجر شد

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم گفت: مشارکت همه دستگاه‌ها و به ویژه کسبه در مرمت بازار کهنه ضروری است.

ضرورت مشارکت کسبه در مرمت بازار کهنه قم

ارجمندی با اشاره به تفاهم‌نامه سه‌جانبه شهرداری، میراث‌فرهنگی و هیئت امنای بازار اظهار کرد: میراث‌فرهنگی قم متعهد به مرمت سقف، شهرداری قم متعهد به بهسازی کف بازار و هیئت امنا و کسبه بازار، متعهد به مرمت قسمت‌های داخلی و نمای درهای ورودی مغازه‌ها شده‌اند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم با قدردانی از مشارکت شهرداری در مرمت بازار تاریخی شهر افزود: شهرداری با اصلاح زیرساخت‌ها و کف‌سازی بازار کهنه به تعهدات خود عمل کرده است.

وی در ادامه از اختصاص حدود ۵ میلیارد تومان از محل اعتبارات ملی و استانی برای عملیات مرمت مجموعه تاریخی بازار قم شامل بازار کهنه، نو و تیمچه طبق تعهدات میراث‌فرهنگی در این تفاهم‌نامه خبر داد و افزود: اقدام‌های مرمتی شامل استحکام بخشی پایه‌ها، سبک‌سازی، عایق‌کاری و مرمت بام، اندود کاهگل و کف‌پوش بام، مرمت پوشش استحفاظی تیمچه بزرگ، ساخت و مرمت درهای چوبی سنتی، نصب درب‌های تیمچه خواهد بود.

ارجمندی با تاکید بر اهمیت مشارکت و همراهی کسبه در بازسازی بازار سنتی گفت: سامان‌دهی بازار کهنه بیش از هر چیز نیازمند مشارکت کسبه دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قم با اشاره به اهمیت بازار کهنه در هویت بخشی تاریخی به شهر ادامه داد: بازار کهنه قم برای سامان‌دهی و تبدیل آن به بازارچه دائمی صنایع‌دستی نیازمند تسهیلات و همکاری سایر دستگاه‌های اجرایی است.

وی بیان کرد: بازار کهنه قم با عمر بیش از حدود ۴۵۰ سال که قدمت آن به دوران صفویه و قاجاریه بازمی‌گردد کارگاه‌های صنایع‌دستی ازجمله رنگرزی سنتی، چاقوسازی، خراطی، نجاری، منبت‌کاری و در آن فعال است.

ارجمندی با بیان اینکه حفظ میراث باستانی نیازمند مشارکت مردمی است اظهارداشت: از دیگربرنامه های میراث فرهنگی قم مرمت بازار بزرگ است که باید با مشارکت هیت امنا این بازار تاریخی را مرمت کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک + 19 =