logo_bassam
امید رضایی

امید رضایی عارف / روستاها محور خود کفایی کشور محسوب می شوند،امروزه برنامه ریزی فرهنگی در تمام عرصه ها از جمله توسعه پایدار روستاها امری ضروری به نظر می رسد، که  معمولا با آگاه سازی  و آموزش های  صحیح مجموعه روستا را برای پذیرش تغیرات ، آماده می کنند.» که  برنامه های فرهنگی  چه نقشی در توسعه پایدار و پیشرفت روستا بازی می کند و دارای چه کارکردهایی می تواند باشد.

برنامه های فرهنگی در سطح روستا باید در ابعاد مختلف توسعه  باشد. در جامعه ای مانند روستای برای اینکه بتوانیم به هدف که تغییر در وضعیت موجود است دست یابیم ابتدا باید تعامل مناسبی با مجموعه تفکرات موجود روستا  در حوزه های گوناگون  با در نظر گرفتن ضرورت ها، شناخت از ساختار فرهنگ بومی و ظرفیت تغییر پذیری مجموعه روستا  نسبت به تغییرات مورد نظر داشته باشیم. بنابراین باید این مسئله را که راه رسیدن به توسعه همه جانبه، توسعه در زمینه فرهنگ روستا است را به مجموعه تزریق کنیم.

 چگونگی دستیابی به این مهم نیز از طریق  جلب اعتماد عمومی به برنامه ها ، توجه به امر مشارکت اهالی در طرحها و برنامه های فرهنگی و اینکه به این نتیجه برسند که مزایای تمامی این فعالیتها چه به صورت مادی و معنوی شامل حال خود آنها خواهد شد.

هدف از بیان مقدمات این بود که به یکی از مباحث مهم و اساسی در حوزه توسعه پایدار یعنی  توسعه فرهنگ محیط زیست روستا بپردازیم.

ضرورتهای توجه به حفظ محیط زیست روستا :

محیط زیست یکی از ابعاد حساس و آسیب پذیر روستاها ست . هر چند که نسبت به شهرها کمتر تحت تاثیر آلاینده های مختلف قرار گرفته اند . ولی متاسفانه امروزه با گسترش مصرف شهری  و تغییر الگوی مصرف روستائیان و همچنین  همجواری روستای ما  با مرکز استان زمینه های تخریب محیط زیست در روستا گسترش یافته و قابل بررسی است.

مسئولین روستا  خصوصاً( شورای اسلامی و دهیاری ) برای اینکه بتوانند مدعی باشند که به طور جامع در برنامه ریزی و مدیریت روستا موفق بوده اند باید قطعاً به مسئله محیط زیست روستا نیز توجه ویژه داشته باشند.

زیرا یکی از وظایف اساسی مدیریت روستاها در ایران تفکر ، برنامه ریزی و اقدام جهت سالم سازی محیط زیست روستاهاست. طبق اساسنامه تشکیلات سازمان شوراها و دهیاریها وظایف نسبتا ً گسترده و متعددی در ارتباط با سالم سازی محیط زیست بطور اعم و نظافت و بهداشت روستا ها بطور اخص بر عهده شوراها و دهیاریهای روستایی  گذاشته شده است.

 طبق ماده 68، نظارت بر حسن اجرای مقررات مربوط به حفاظت و بهسازی محیط زیست روستا ، بهره برداری از منابع طبیعی و جلوگیری از فرسایش خاک و حفظ محدوده های زیست محیطی، احیا و لایروبی قنوات ، نهرهای متروکه و ارائه طرح و پیشنهاداتی در این زمینه به شورای بخش و نیر فراهم نمودن زمینه های مشارک و جلب همکاری مردم و برنامه ریزی در انجام خدمات بهداشتی و زیست محیطی از وظایف شورای روستا عنوان شده است.

همچنین وظایف دهیاران در ارتباط با سالم سازی و حفظ محیط زیست روستا در ماده 10 به قرار زیر مشخص شده است: – بهبود وضع زیست محیطی روستا – همکاری موثر با مسئولان ذیربط در جهت حفظ ونگهداری منابع طبیعی واقع در محدوده قانونی و حریم روستا

بنابراین باید این نکته اساسی مد نظر باشد که  علاوه بر استفاده از ظرفیت ها و امکانات دولتی بیشترین نقش را در حفظ و حراست از محیط زیست روستا قطعا ً خود اهالی روستا می توانند داشته باشند. زیرا سود و زیان آن به خود آنها خواهد رسید . پس برای اینکه بتوانیم مدعی باشیم در زمره ی روستاهایی قرار داریم که توجه به ویژه به مبحث محیط زیست دارند و به عنوان روستای زیست محیطی شناخته شویم لازم است که مواردی را رعایت کنیم .

بنابراین در ابتدا باید زمینه های افزایش فرهنگ زیست محیطی را در روستا  فراهم کنیم و لازمه آن هم این است که آموزش های زیست محیطی را از کودکی در مدارس و مهدکودک  روستا ترویج کرده و  و روحیه کار جمعی نسبت به حفظ محیط زیست را  در کودکان ایجاد کنیم.

 همچنین  با تشکیل  انجمن ها و تشکل های دانش آموزی زیست محیطی و استفاده از مراسم های گوناگون که در ایام سال در مساجد و سایر مراکز بر پا می شود می توان به نحو مقتضی استفاده کرد. زیرا اگر مطالب مورد نظر  از زبان افراد مورد اعتماد مردم بیان شود مانند:  مبلغین مذهبی و روحانی محل اثر گذاری بیشتری را خواهد داشت .

tayaghan

با نگاهی گذرا به روستاهای استان از جمله روستای طایقان  از همان ابتدای ورودی روستا شاهد مسائل گوناگون زیست محیطی خواهیم بود .مانند دامداریهایی که در مجاورت منازل مسکونی قرار گرفته و فضولات دامی به راحتی قابل مشاهده است.

 فرسایش خاکی که در حاشیه جاده اصلی اتفاق افتاده ، وسایل غیر ضروری مثل چوب های روی هم تلنبار شده مربوط به چوب بری ها و ادوات کشاورزی و بعضاً شن و ماسه و خاک آواری که جهت ساختمان سازی است و بسیاری مسائل دیگر. ما باید به مسئله زیبایی منظر زیست محیطی توجه ویژه داشته باشیم، چون در مسیر جاده ترانزیت ، فرودگاه و نمایشگاه بین المللی قرار گرفته ایم  و در مهرماه امسال نیز شاهد جشنواره اقوام ایران زمین خواهیم بود که جمعیت قابل توجه ای از روستای ما عبور خواهند کرد.

 قطعاً بسیاری از رهگذران معیار شان برای ارزیابی فرهنگی چیزی را که می بینند وشاهد آن هستند خواهد بود. پس لازم است همگی ( مسئولین شورای اسلامی ، دهیاری روستا ) و جمله کسانی که می توانند در زمینه فرهنگی سازی زیست محیطی طایقان کمک کنند با برنامه ریزی دقیق نسبت به این مسئله اقدام  نمایند.

پیشنهادات :

 –  اتخاذ تمهیدات فرهنگی مناسب جهت رشد ، آگاهی و مشارکت همه جانبه زیست محیط اهالی.

– ارائه پیام های تبلیغاتی و فرهنگی  زیست محیطی به طور متناوب در طول سال برای پیشبرد طرحها ی زیست محیطی.

اتخاذ راه های تشویقی جهت ایجاد انسجام و تقویت روحیه جمعی  و جلب اعتماد عمومی در فعالیت های زیست  محیطی مانند برگزاری جشنواره ها و مسابقات و ارائه گزارشات فصلی به مردم …

–  تقویت شبکه های اجتماعی و مردمی در بین جوانان و نوجوانان در راستای توسعه پایدار زیست محیطی

– ترغیب به زیبا سازی منظر روستا در بین اهالی مثلاً ترسیم نقاشی های زیست محیطی بر روی دیواره های حاشیه خیابان ها و جاده اصلی

با توجه به اینکه ظرفیت های زیادی چه از نظر اشتغال زایی و خود کفایی در روستا های استان از جمله طایقان وجود دارد بنابراین با انجام برنامه های فرهنگی مستمر می توانیم به آینده پیش روی روستاها از جمله روستای طایقان سلفچگان قم که هم اکنون جمعیتی بالغ بر 3000نفر را در بر گرفته است امیدوار بود.

امید رضایی عارف : مدیر پیشخوان دولت



ثبت دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

4 × سه =