logo_bassam

زهره مهرنوروزی – در بخش کوهستانی خلجستان روستایی واقع شده که 110 کیلومتر از شهرقم و قریب 60 کیلومتر از شهرستان ساوه ونزدیک 24 کیلو متر از راه مالرو با شهرستان تفرش فاصله دارد.این روستا بر سر راه پیوند سه رودخانه دران ، دوریه، خامه واقع شده است.

مردم نویس علاوه بر شغل کشاورزی و دامداری و داد وستد به صنعت قالیبافی که توسط یک نفر خانم قمی به نویس آورده شده نیز اشتغال دارند. در حال حاضر نزدیک به 50 سال از عمر این صنعت در نویس میگذرد.و قالی های بسیار خوب می بافند که بیشتر 5/1متری  و از نوع کرک و ابریشم است.این روستا شبیه تمام روستاهای کوهستانی  مسطح نیست،پستی و بلندی زیادی دارد. سفر به این روستا در این فصل از سال بسیار دیدنی است.توت، قیسی، زردآلو، آلو، انگور ، فندق و گردو بادام است. آقای رضا نصیری یکی از اهالی خوب روستای نویس بود که میزبان ما در این سفر کوتاه یک روزه بود وی که سرهنگ باز نشسته نیروی انتظامی بود بعد از گذشت چند سال به روستای پدری خود برگشته و آنجا را مرمت و باز سازی کرده بود. او خاطرش هست که پدرش او را سوار بر اسب کرد و به روستای فرمهین که از بخش های فراهان محسوب می شود برده است تا در مقاطع بالاتر تحصیل کند.

از وی درباره صنایع دستی گذشته این روستا پرسیدیم می گوید: در گذشته نچندان دورهنر دستی  تخت کشی (گیوه کشی) گیوه چینی(برای زنان) چرخ سازی،واریسه سازی،ارسی دوزی،دوره گری،نخ تابی،ریس بافی،نخ تابی،چله نجاری، مسگری،حلب سازی،رشته پزی،چلینگری در این روستا بوده است که هم اکنون فراموش شده و کسی به ان نمی پردازد.

به گفته وی  روستای نویس تقریباً از شمال به مهر زمین و مزارع اطراف آن محدود می شود و جنوب آن در دشت روستای ونان فرو رفته است ،غرب آن در دامن روستای کاسوا و از سمت شرق به طرف قاهان سرازیر شده است و از شمال غرب به انجیله سرک کشیده است مساحت کل روستا 181701 متر مربع است راه ارتباطی نویس به روستای های کاسوا و قاهان و مرکز استان راه آسفالته  است روستای نویس از روستاهای قدیمی و نسبتا کهن شهرستان  قم بوده و عوامل متعددی چون منابع اب و خاک های مرغوب و حاصلخیز و اقلیم مناسب و عامل امنیت در پیدایش و شکل گیری آن تاثیری بسزا داشته است.

سرهنگ نصیری از ابراهیم مدایح نگار تفرشی می گوید که اهل نویس بوده است و بعد از اینکه به دربار قاجار می رود به یک خطاط مشهور تبدیل می شود و ساخت یک مسجد در تبریز از یادگار وی است.

طوایف نویس شامل خاندان معصوم بیگی، فاطمی، مرادحاصلی، عبدی، ملک محمدی، قاسمی ، نظری، محمد یوسفی، مداح، اکبری، میرزاخلیلی ، خالوئی، رمضان علی، رجبی، باقری، سجادی ، نویسی، حسنی، اسماعیلی، شریفی، سمنانی، کریمی، محمد تقی، صفری، ملا محمدعلی، متولی، ناظمیان، غلام حسینی، میرزا احمدی، میرزا حسینی، محمدی، جعفری، حاج حسینی ، غیبی ، ابوالحسنی، رضائی، امینی، نادری منش هستند. نویس ازروستاهای تاریخی قم است که آتشکده نویس از آثار تاریخی این روستا محسوب می شود. مردم خوب نویس درسال های دفاع مقدس  52شهید تقدیم کرده اند که برای شهدا یک یادمان ساخته اند همچنین 300مجروح یادگار دفاع مقدس در روستا زندگی می کنند.

به اتفاق شورای روستا به نزد مادر شهید محمد معصوم بیگی می رویم مادر 86ساله است و صدایش در هنگام صحبت کردن بغضی در صدای مادر است که دل شنونده ای را به درد می آورد مادر از پسرش می گوید که محمد 16ساله  در مسجد روستا برای رفتن به جبهه ثبت نام می کند و اعزام می شود می گوید: همه بچه هایم خوب هستند ولی محمد خیلی پسر خوبی بود.

هر محله که عبورمی کردیم درختان خیرکه اغلب توت بود دیده می شد و هر عابر و رهگذری می توانست توت ها را بخورد در چند قدمی خانه مادر شهید برای اشنای بیشتر با روستا به نزد خانواده دیگری رفتیم که برحسب اتفاق نام خانوادگی انها هم معصوم بیگی بود او که در دوران جوانی درپایتخت زندگی می کرده بعد از بازنشستگی به نویس بازگشته بود و خانه پدری را اباد کرده بود.

وی می گوید: در گذشته مردمان این روستا تنها قند ،چای،برنج و نفت را از بیرون روستا تهیه می کردند بقیه تمام چیزهایی مورد نیاز در خود روستا تامین می شد.

نویس دارای مردمان مذهبی است وجود  مساجد صاحب الزمان در محله پائین ، مسجد سید الشهدا ء  در محله بالا  ،مسجد حضرت ابوالفضل درمحله پشت ده کنار خیابان اصلی نویس به کاسوا  ومسجد فاطمه الزهرا از دیانت آنها حکایت می کند و حسینیه نویس که  دارای ساختمانی بزرگ و دور از بافت معماری روستا است محل پیوند سه محله بزرگ نویس است . این حسینیه تولد یافته سه دهه اخیره که با کمی گسترش در جای حسینیه قدیمی بنا شده. به همت جوانان روستا که مدتی ساکن پایتخت بوده اند و اکنون برای ابادی روستا بازگشته اند حتی فروشگاه هایپرهم وجود دارد در ادامه سفرمان به نویس به نزد یکی دیگر از اهالی می رویم خانواده قاسمی این پدربزرگ برای ما از محلات نویس می گوید:

الف ) محله « مل لور » یا همان محله بالا

در گذشته به مفهوم وقف محله بوده است و به مرور زمان به « مللو » تبدیل گردیده که محله بالای فعلی نویس می باشد که آثاری از قرن سوم و چهارم هجری قمری در آن مشهود است . این محله از شمال به دشت « برزه» و آتشکده آن منتهی می شود و حد فاصل آن « سنگ اسب » نامی است که اهل محل آن را بدان نام می شناسند . در حال حاضر ساختمانهای جدید بر آن بنا شده است . از سنگ نوشته های قبور که در این محله وجود دارد احتمال قریب به یقین می رود که حداقل در ۴۰۰ سال گذشته افراد با سواد بین آنها کم نبوده اند. منزل « حاج شیخ محمد حسن نویسی » در این محله قرار دارد که هم اکنون پا برجاست . این منزل دارای حیاط مرکزی ، مطبخ و حوض در وسط آن و به فاصله یک متر اتاق ها قراردارند . کتاب « مقاصد الفکریه » از « آیت الله العظمی حاج شیخ حسن نویسی » است.

محله «پاچنار» یا همان پشت ده

این محله در گذشته نسبت به محله های دیگر از اهمیت کمتری برخوردار بوده است. در این محله قبرستان قدیمی وجود داشته که در حال حاضر بر آن ساختمان ها بنا کرده اند و در ادامه همان قبرستان قدیمی ، قبرستان دیگری وجود دارد که در کنار آن یادمان شهذاب نویس قرار دارد.

دره « سرخ علی بیگ» یا دره « علی خان » به این محله محدود می شود. در قدیم این محله مرده شوی خانه داشته که جای آن هنوز باقی است و سنگ نوشته های قبور در دیوار آن بکار رفته است. همچنین گفته شده که در این محله حمام وجود داشته و راه قناتی نیز در وسط قبرستان فعلی که مسیر جاده است

ج) محله « رودبار»یا همان محله پایین

این نام برگرفته از رودخانه ای است که از این محله می گذرد و نویس را به دو قسمت نا مساوی تقسیم می کند . محله « رودبار » از قدیم پر رفت و آمد و محل استقرار خوانین بوده است . مجموعه مسکونی خانواده های « میرزا ابراهیم خان وزوایی » که زمانی وزیر آقا محمد خان قاجار بوده در این محله واقع است .همچنین « میرزا آقا خان نویسی» فرزند وی و « آشیخ محمد موثقی ، آقا حسن و آقا حسین » دو سید بزرگوار از اکابر دو قرن گذشته در این محله ساکن بوده اند .«مدایح نگار تفرشی» از نوادگان« میرزا ابراهیم خان وزوایی » می باشد و مولف کتاب « ملستان» بر وزن «گلستان »و نیز کتاب « تذکره انجمن نادری » که در این کتاب از میرزا ابراهیم خان وزوایی یاد کرده است. حدود این محله از کوچه « باره بر» یا « پاله ور » تا محله « وردان»که محله قدیمی بوده است و در حال حاضر نام آن شاید در بعضی خاطره ها باشد منتهی می شود .

به گفته وی حمام قدیمی نویس که فعلاً خرابه آن باقی است در کنار چشمه و همسایگی مسجد محله و امام زاده بی بی شریفه خاتون (س) دختر موسی بن جعفر دارای اهمیت فوق العاده ای بوده است.

نویس روستای سر سبزی است و هوای ییلاقی انجا بسیار مناسب است برای کسانی که دراین روزای گرم سال تحمل گرمای قم را ندارند به علت آب فروان مناسب پرورش انواع ماهیان است از خوراکی گرفته تا زینتی و یکی از اهالی می گفت سال گذشته از پرورش ماهی درروستا 7میلیارد درآمد کسب کرده است.

در گفتگویی که با معصوم بیگی شورای روستا داشتیم گفت: روستا دارای آب لوله کشی بهداشتی است  و آب آن از قناتی که در 3 کیلومتری نویس قرار دارد بوسیله لوله به منبعی با گنجایش 272 هزار لیتری تامین می شود.

شورای روستا می گوید: در بحث آب به مدیربت نوین نیاز داریم چرا که بخش قابل توجهی از مزارع با سیستم سنتی غرقابی آبیاری می شوند و همچنین قتات های روستا نیاز به احیا و رسیدگی دارند چرا که آب کشاورزی غالبا از قنات ها و رود  خانه ها تامین می شود.

یکی از اهالی می گفت یکی از بانوان که شورای قبلی روستا بود خیلی تلاش کرد تا بتواند ظرح های گردشگری مانند بوم گردی را در نویس پیاده کند، اما از سوی مسیولین استانی با وی همکاری نشده است.

جاذبه نویس به تاریخی بودن آن خلاصه نمی شود این روستا به لحاظ اینکه با کم ابی مواجه نیست می تواند یکی از پتانسیل های گردشگری قم باشد این روستا در تابستان 700نفر جمعیت و در زمستان 300نفر جمعیت دارد اما با وجود پستی  و بلندی ومحلات و خانه ها بل صفاست. امیدواریم مسوولین استان برای استفاده از این ظرفیت از صاحبان ایده ها حمایت کننده تا به آسانی فرصت ها و ظرفیت های گردشگری از دست نرود.



ثبت دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوزده − 14 =