logo_bassam

زهره مهرنوروزی . سال ۱۳۸۸ بود که شبکه بانکی به طور رسمی در راستای حمایت از جوانان برای تامین بخشی از نیاز‌های آن‌ها در آستانه تشکیل زندگی به پرداخت وام ازدواج ورود پیدا کرد. بر این اساس قرار شد تا وام ازدواج در قالب تسهیلات قرض‌الحسنه، با اقساط ده ساله و با کارمزدی حدود چهار درصد به زوجین اعطا شود. در آغاز راه‌اندازی سامانه وام ازدواج، ۱۱ بانک دولتی حضور داشتند، اما در ادامه و طی سال‌های اخیر با مشارکت بیشتر، این تعداد به ۳۲ بانک، موسسه مالی و صندوق افزایش یافت. حالا در سال 1400، برای زوج‌های کمتر از ۲۵ سال 150 میلیون و برای بقیه بین 120 میلیون تومان وام ازدواج پرداخت می‌شود.

این مبلغ با شرایط پرداخت آن در ابتدای تشکیل زندگی مشترک قطعا می‌تواند کمک خوبی برای زوج‌ها باشد، اما برغم قانونی بودن آن، سنگ‌های زیادی در مسیر دریافت آن در برابر زوج‌های جوان قرار داده شده است.

سنگ‌های پیش روی وام ازدواج

هفت خوان رستمی که برای دریافت وام ازدواج پیش روی زوج‌های جوان است کام آن‌ها را در خیلی از اوقات تلخ می‌کند. با چند تن از زوج‌های جوان که سروکارشان برای دریافت وام ازدواج به بانک افتاده هم صحبت می‌شوم. یکی از مشکلات این زوج‌ها طولانی شدن زمان معرفی آن‌ها به بانک است.

با یکی از این زوج‌ها همصحبت می‌شوم؛ مشکل آنان متعلق به طولانی شدن معرفی به بانک است. آن‌ها می‌گویند که مدت زیادی است که در سامانه ثبت نام کرده اند، اما تاکنون خبری از وام نشده است.وام ازدواج، گره گشایی که خودش گره شده

این زوج جوان می‌گویند: طولانی شدن فرآیند دریافت وام سبب شده تا برنامه ریزی ما برای ازدواج بهم بریزد و هم اکنون بلاتکلیف هستیم و نمی‌توانیم تاریخ دقیقی برای عروسی پیش بینی کنیم.

آنان همچنین با اشاره به رشد قیمت لوازم خانگی ادامه می‌دهند که روند صعودی قیمت‌ها سبب می‌شود تا خریدهایمان را با محدودیت بیشتری انجام دهیم، زیرا زمانی که وام به دستمان برسد احتمالا قیمت برخی کالا‌ها گرانتر شده و این تاخیر به ضرر ما خواهد بود.

یکی دیگر از مشکلاتی که در این گزارش به آن رسیدم، بحث تعداد و نوع ضامن است که به گره‌ای برای دریافت وام ازدواج جوانان مبدل شده است.

این مشکل به ویژه برای روستاییان نمود بیشتری دارد، به همین دلیل با جوان روستایی صحبت می‌کنم که در آستانه تشکیل خانواده است و معطل دریافت واج ازدواج.

وی که خود را حلفی معرفی می‌کند، در این زمینه می‌گوید: ما مدتی است که عقد کرده و کار ثبت نام برای دریافت وام ازدواج را انجام داده ایم، اما با مشکل ضمانت مواجه شده ایم.

وی می‌افزاید: مسئولان از تسهیل در روند دریافت این وام سخن می‌گویند و حتی شنیدم که گفته اند با ضمانت یارانه می‌توان وام ازدواج گرفت، اما در واقعیت هیچ خبری از این وعده‌ها نیست.

حلفی ادامه می‌دهد: دو، سه زوج جوان دیگر در روستا حضور دارند و آنان نیز با مشکل ضامن مواجه هستند. نکته جالب اینکه ظاهرا تفسیر بانک‌ها هم مختلف است و برخی بانک‌ها حتی سه ضامن می‌خواهند.

وی تصریح می‌کند: روستاییان برای یافتن ضامن کارمند با مشکل مواجه هستند چرا که یک روستا چند کارمند رسمی دارد که بتوانند ضامن جوانان روستایی در شرف ازدواج شوند؟

حلفی  با این جمله به گفتگو پایان می‌دهد که یکی از بانک‌ها می‌گفت در صورتی به شما وام ازدواج تعلق می‌گیرد که خانه یا مغازه به نامتان باشد.

احتمالا منظور آقای حلفی از پرداخت وام به شرط داشتن خانه و مغازه به دستور دولت مبنی بر پرداخت وام با اعتبارسنجی برمی گردد.

 طبق بخشنامه ۷ فروردین ۱۴۰۰ بانک مرکزی، بانک‌ها امسال مکلف شده‌اند که برای ضمانت صرفا یکی از سه مورد اعتبارسنجی یا یک ضامن و سفته یا سهم فرد از حساب یارانه هدفمندی را به منزله ضمانت بپذیرند.

اما به نظر می‌رسد «اعتبارسنجی» به کلید بانک‌ها برای نپذیرفتن یک ضامن یا کارت یارانه مبدل شده و آن را با توجه به مبلغ وام کافی نمی‌دانند.

از انجایی فرهنگ ازدواج در کشور ما بر اساس تغییر سبک زندگی ها متحول شده است بنابراین برای شروع زنذگی مشترک یک جوان با هزاران مشکل مواجه می شود از جمله آنها می توان به هزینه های سورو ساط عروسی گرفته تا خرید لوازم آنچنانی جهیزیه که طبق فرهنگ جدید هم پسر باید جهیزیه داشته باشد هم دختر برای مثال اینکه پسر باید علاوه بر مخارج عروسی وتهیه خانه باید چند قلم از لوازم خانه را که از هفت قلم الی 10 قلم اغلب هم لوازم گران مانند سرویس چوب ، یخچال ، فرش و تلوزیون را شامل می شود خریداری کند وگرنه ازدواج بی ازدواج.

وام ازدواج و مشکلی به نام ضامن

گرچه زوج‌های جوان برای دریافت وام ازدواج با مشکلاتی مواجه می‌شوند، اما مهمترین مشکل در برابر این مساله را ضامن تشکیل می‌دهد چرا که گاهی یافتن یک ضامن نیز برای زوج‌ها مشکل است چه برسد به سه  ضامن.

ضامن کارمند باز نسشته قبول نمی کنند

محمد می گوید: پدرم بازنشسته‌است ضمانتش را برای دریافت وام قبول نکردند. او می افزاید: چرا این وام اینقدر دردسر شده؟ بانک ملی میرم میگه هر کدوام ۲ ضامن می خواد. صادرات میرم همینجور ملت می رم همین حرف رو میزنه. ولی بانک مسکن یا کشاورزی رفتم میگه ۱ ضامن می خواد ‌.اخه من که اصلا کارمند ندارم باید چه کنم؟ بعدش هر بانکی رفتم میگه حرف دولت هیچ ارزشی نداره که یارانه بیارم برای وثیقه.

رضا 36ساله گفت: من ۱۱اردیبهشت ۹۹ بعد از هفت خوان وامم رو گرفتم. ۵سال پیر شدم تا گرفتم از بانک ملی. سه ضامن هرکدام دو کسرحقوق جمعا هفتا کسر بردم بعدم جمعا ۹۶ میلیون دادن.

محمد جواد 24 ساله می گوید: از سال گذشته مرداد ماه برای وام ثبت نام کردیم. نزدیک به یک‌سال در نوبت دهی بانک شهر هستیم خبری نشده. برای اینکه بگن ملت ببینید داریم کارمی‌کنیم اینا رو میگن ولی میدونیم کاری می‌کنند که فقط سرکار بذارند ملت رو. حذف درخواست

محمد سعید زیر ۲۳ سال سن دارد در این باره گفت: الان ۹ماهه عقد کردم. ۸ ماهه که از طرف بانک سپه منتظر پیامک بودم و اتفاقی نیفتاد و حذف کردم. این ماه بانک تجارت نوشتم یک روزه پیامش اومد اما چه فایده رئیس شعبه پاشو تو یه کفش کرد که من و همسرم هرکدام جدا ۲تا ضامن کارمند داشته باشیم. مجبور شدیم درخواستمون حذف کنیم.

شرط عجیب مالکیت خانه برای وام ازدواج!

بهمن25ساله بیان کرد: برای وام ازدواج تو بانک سامان ثبت نام کردیم بعد از چند ماه که نوبتمون شد گفتن باید اعتبار سنجی کنیم. از حساب بانکی و مقدار درآمد و دارایی استعلام گرفتن بعد گفتن بهتون تعلق نمی‌گیره. گفتن باید مغازه یا خونه به نامتون باشه. به‌نظرتون اگه خونه و مغازه داشتیم اصلا احتیاجی به این وام بود؟

محمد حسین 23ساله گفت: من بانک رفاه ثبت نام کردم و پدرم ضامن بازنشسته است ولی گفتن باید ۲تا ضامن باشه سفته هم قبول نمیکنن فقط چک…خب این چ وضعیه نمیخوان بدن چرا اذیت میکنن؟

میلاد 22ساله می گوید: اسم من درومده اما هرروز میرم میگن بخشنامه و بودجه نیومده. میگم خب پذیرشم رو بزن که من مراجعه کردم میگن نه نمیشه. زنگ زدم بازرسی بانک میگه بودجه نیومده ولی بخشنامه اومده باید پذیرش کنه که ثبت نامت حذف نشه اگر نکرد به رییس بگو!

اما شنیدنی ترین حرف ها را از زبان یک جوان 21 ساله شنیدیم که می گوید: ما هم درحال گرفتن وام ازدواج هستیم که از هرکدوممون ۳تا ضامن معتبر حقوق بگیر خواستن. می‌گیم که گفتن وام ازدواج رو گفتن راحت بگیرین جوابمون میشه «هرکی گفته خودش بیاد وام بده»

وحید یامین پور معاون وزیر ورزش و جوانان هم در سفر به یزد از سختگیری بانک‌ها برای پرداخت وام ازدواج به عنوان یکی از موانع پیش روی جوانان یاد می‌کند و اظهار می‌دارد: متاسفانه این سختگیری‌ها سبب شده تا سالانه ۳۴ درصد زوج‌های متقاضی وام موفق به دریافت وام نشوند.

یامین پور با اشاره به وجود ۱۲میلیون و ۸۰۰هزار جوان مجرد در کشور می‌گوید: گرچه مبلغ وام ازدواج پایین است، اما کمک بسیار خوبی برای تشکیل خانواده به شمار می‌آید. اضافه شدن ۳۴درصد متقاضیان وام به مجموعه مجرد‌ها کار را برای ازدواج جوانان سخت‌تر می‌کند.

وی ازدواج و جوانی جمعیت را دو مساله مهم پیش روی کشور عنوان می‌کند و می‌گوید: برای هموار کردن مسیر ازدواج جوانان نیازمند همکاری بانک‌ها در پرداخت به موقع تسهیلات هستیم.

 معاون اعتباری شعبه مرکزی بانک ملت با بیان اینکه ابلاغ دستورالعمل وام ازدواج با مبلغ جدید به معنای آغاز پرداخت آن است، گفت: براساس دستورالعمل بانک مرکزی، حداکثر موعد بازپرداخت ۱۰ سال است.

محسن حدادی‌فر در گفتگو با ایمنا، اظهار کرد: مبلغ ۱۲۰ میلیون تومان برای هر کدام از زوجین با شرایط عادی، ۱۵۰ میلیون برای شرایط خاص سنی، ۲۴۰ میلیون تومان برای ایثارگران و۳۰۰ میلیون نیز برای ایثارگران با شرایط خاص سنی در نظر گرفته شده است.

وی در رابطه با تعداد ضامن‌های وام ازدواج تصریح کرد: در صورتی که فرد یک ضامن با شرایط قابل قبول معرفی کند، برای اخذ وام ازدواج کفایت می‌کند. ضامن اگر کارمند باشد لازم است حداقل ۴۰ درصد خالص دریافتی وی تسهیلات وام را پوشش دهد.

معاون اعتباری شعبه مرکزی بانک ملت ادامه داد: استعلام‌هایی از طریق بانک مرکزی انجام می‌شود؛ همچنین با اعتبارسنجی که صورت می‌پذیرد، مشخص می‌شود که شخص اگر قبلاً وام گرفته یا ضامن شخص دیگری شده، تا چه میزان به تعهد خود عمل کرده است.

حدادی‌فر خاطرنشان کرد: پس از طی این مراحل با تأیید بانک مرکزی و تکمیل مدارک توسط متقاضی وام، امکان پرداخت وام ازدواج در مدت زمان مشخص شده‌ای وجود دارد.

وی گفت: ضامنی که شغل آزاد داشته باشد، لازم است در بانک مورد نظر، مجوز شغلی مناسب ارائه دهد و پس از تأیید می‌تواند ضامن شود.

این مسئول یادآور شد: بحث بر سر معرفی یک یا چند ضامن نیست؛ موضوع آن است که مستندات درآمدی ارائه شده از سوی این افراد تا چه میزان امکان پوشش وام دریافتی را داشته باشند.

گره گشایی که نباید گره شود

قرار است وام ازدواج هر چند اندک است، اما گرهی از گره مشکلات اقتصادی امروز زوج‌های جوان باز کند. این وام می‌تواند دست مایه زوج‌های جوان برای خرید مایجتاج اولیه زندگی، پرداخت اجاره مسکن یا پرداخت هزینه‌های مراسم عروسی قرار بگیرد و در مجموع گامی باشد در راستای گرمی بخشیدن به تشکیل خانواده و استمرار و پایندگی آن. این مهم البته آن گاه تحقق می‌یابد که این گره گشا با دست اندازی‌های مختلف بانک‌ها خود به گرهی دشوار تبدیل نشود.

متاسفانه بانک‌ها زیرمجموعه بانک مرکزی هستند و نظارت چندانی بر عملکرد آن‌ها در این زمینه صورت نمی‌گیرد. به نظر می‌رسد نمایندگان مجلس که همواره بر لزوم اجرای قوانین مشوق بر ازدواج تأکید دارند، باید وظیفه نظارتی و تقنینی خود را برای جلوگیری از این تخلفات و کاهش موانع دریافت وام بهتر انجام دهند تا مصوبات دولت و مجلس در حد حرف و کاغذ نماند و به مرحله اجرا برسد.

 از سوی دیگر وزارت ورزش و جوانان هم به عنوان متولی خاص این موضوع وظیفه دارد موانع موجود بر سر راه دریافت وام ازدواج را پیگیری کند و راه حلی برای مشکلات آن پیدا کند.

شنیدن این حرفها درد دارد عملکرد کشورهای دیگر در این زمینه بسیار مثبت تر از کشورماست ، شرایط ازدواج سخت و سخت تر می شود غالب جوانان توان مالی برای شروع زندگی مشترک را ندارند یک بام و دو هوای بانک ها هم شده قوز بالای قوز. کاش وقتی میزان کمک تسهیلات را تعیین می کردند فکری هم برای ضامن و وثیقه ها هم می کردند تا کار به اینجا نمی کشید.

برای جوان بی دفاع  امروز که عزمش را جزم کرده برای تشکیل خانواده ، عبور از هفت خوان رستم برایش مشکل است چرا رستم  گرزی داشت و کلاهخودو سپر و زره و اسب، اما جوان امروز با تورم پیش آمده با تغییر سبک زندگی و سنگ اندازی بانک ها برای دریافت وام کمک ازدواج عبور از این هفت آسان نیست که نیست.

در شرایطی که کشورمان با شیب تندی به سمت پیر شدن حرکت می کند در کشوری که آمار مجردهای آن رو به افزایش است عدم همکاری بانک ها سخت گیری در دادن تسهیلات جوانانی که تصمیم به تشکیل زندگی مشترک دارند خود معضل دیگری است. که امیدواریم دولت انقلابی برای رفع این مشکل چاره ای عاجل بیندیشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

13 − یک =