logo_bassam

بسام نیوز/شهرها همچون موجودات زنده روزی متولد می شوند، رشد می کنند، به بلوغ می رسند، به سوی زوال رفته و    می میرند. این الگو و روانی است که توسط بسیاری از صاحب نظران شهری مطرح گردیده است. در ابتدا به نظر می رسد که این موضوع تنها مشمول ابعاد کالبدی شهرها باشد،اما در حقیقت این سرگذشت به ظاهر کالبدی، توامان ابعاد اجتماعی- فرهنگی شهرها را تحت تاثیر قرار داده و طی زمان جمعیت و هویت یک شهر را رو به زوال و بی هویتی پیش می برد.

سوال مهم در اینجاست که نقش مدیریت شهری در این چرخه سقوط چیست؟

از دهه دوم 1800 میلادی تا به امروز مفاهیم گوناگونی توسط صاحب نظران مختلف جهت کند نمودن و یا توقف این فرآیند مطرح شده است که از متاخرین آن ها می توان به مفهوم بازآفرینی شهری اشاره نمود. بازآفرینی شهری یک بینش جامع و یکپارچه و عملیاتی به منظور حل مشکلات شهری در راستای احیا، تجدید حیات و نوزایی شهری است. این مفهوم با تاکید بر برنامه ریزی محله مبنا به تحلیل و تبیین رابطه توسعه بافت شهری و  اطراف آن پرداخته و سعی برای توسعه همه جانبه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر با رویکرد مشارکت مردمی دارد.

سابقه تهیه طرح های بازآفرینی شهری در ایران به سه دهه پیش باز می گردد که تجربیات متفاوتی را در بخش های مختلف کشور رقم زده است. شهر قم نیز در دهه 90 با تعریف چندین پروژه بازآفرینی در مناطق دروازه ری، خاکفرج، سوم خرداد، زاد و فهیمی، بازار کهنه و بازار قم پا به عرصه بازآفرینی شهری گذاشته است. همانند بسیاری از طرح های دیگر شهری این طرح ها نیز مشمول تطویل زمان پروژه گردیده و نهایتا در سال 1400 به تصویب کمیسیون ماده پنج استان قم رسیده است.

عکاس : محسن قائمی امیری

 متاسفانه بعد از ابلاغ این طرح ها نه تنها اتفاق مثبتی در راستای حصول اهداف بازآفرینی شهری نبوده است بلکه زخم جدیدی بر پیگیره بیجان بافت فرسوده و تاریخی قم وارد نموده است. اهم مشکلات این طرح ها که منجر به ناکارآمدی آن در شهر قم شده است شامل: عدم رعایت عدالت فضایی و حقوق شهروندی در طراحی که به صورت حجم عظیمی از املاک متشابه کنار هم با ضوابط متفاوت ساخت، عدم در نظر گیری ساخت های قبلی و حقوق مکتسبه منجر به تغییرات در خط بر شوارع و املاک، مسدود کردن  بسیاری از شوارع و عدم فراهم نمودن دسترسی به بسیاری از املاک، عدم وجود دید شفاف نسبت به کاربری های موجود و تغییرات بی دلیل بسیاری از کاربری ها، عدم لحاظ مصوبات قبلی کمیسیون ماده پنج استان و جراحی مصوبات قبلی است. در واقع طرح های شهری که باید موتور محرک توسعه و زیست پذیری شهرها باشند ولی متاسفانه در اصل ماجرا شاهد تاثیر مطلوبی در شهرقم خصوصاً بافت های فرسوده نیستیم و شهروندان احساس رضایتی از کیفیت زندگی در محلات مذکور را ندارند و حال سوال اینجاست؛ مسئول تهیه  طرح های شهری چه کسی یا چه ارگانی است و هدر رفت پول بیت المال توسط چه کسی می بایست پاسخ گفته شود؟  

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 3 =