logo_bassam

در گفتگو با سفیر اهدای عضو عنوان شد:

زهره مهرنوروزی – طبق اسناد موجود نخستین پیوند اعضا به سال‌های قبل از میلاد باز می گردد اگرچه درنوشته‌های بزرگان و شخصیت‌های برجسته پزشکی قدیم ایران از جمله حکیم ابن سینا و اسمعیل جرجانی اشاراتی وجود دارد که می‌تواند به‌عنوان اولین برداشت مبهم از مسئله انتقال اعضا باشد ولی پیوند اعضا به مفهوم مدرن و کنونی آن یعنی جایگزینی یک عضو با عضو مشابه در طب ایران در سال ۱۳۱۴ با انجام پیوند قرنیه توسط استاد صاحب‌نام جراحی چشم و پایه‌گذار چشم‌پزشکی مدرن در ایران، شادروان دکترشمس در تهران انجام شد و با آموزش دستیاران و جراحان چشم در این بخش ادامه ‌یافت و به دنبال آن و با کمی فاصله دکتر خدادوست استاد جراحی چشم دانشگاه شیراز به ‌صورت فعال و چشم‌گیری این کار را دنبال کرد و پیوند قرنیه که سخت موردنیاز بسیاری از بیماران بود از آن پس در اکثر بخش‌های جراحی چشم مملکت قابل انجام و ارائه شد. در اینجا لازم است به نقش ارزشمند دکتر حمید سجادی استاد چشم دانشگاه شهید بهشتی در دوران پس از انقلاب نیز اشاره شود. اولین پیوند کلیه ایران در سال ۱۳۴۷ در بیمارستان نمازی در دانشگاه شیراز توسط دکتر سنادی‌زاده استاد این دانشگاه انجام شد که به‌عنوان یک واقعه مهم بازتاب وسیعی در رسانه‌های درون‌مرزی پیدا کرد و موجب شد این عمل در همین دانشگاه و همچنین در بیمارستان‌های دانشگاه تهران انجام شود درحال حاضر در بیش از صد مرکز در ایران این عمل انجام می‌شود و شمار بیمارانی که پیوند قرنیه شده‌اند از پنجاه هزار نفر گذشته است. در سال ۱۳۷۴ انجمن پیوند اعضا ایران تاسیس شد. در سال ۱۳۷۹ اولین پیوند موفق ریه توسط دکتر احمدی استاد دانشگاه در بیمارستان امام خمینی دانشگاه تهران انجام شد و با کوشش قابل توجه دکتر عباسی در بیمارستان مسیح دانشوری ادامه پیدا کرد. اولین پیوند پانکراس توسط دکتر نیک‌اقبالیان در فروردین ماه سال ۱۳۸۵ در دانشگاه شیراز انجام شد و با موفقیت ادامه‌ یافت.

خوشبختانه در کشورما در زمینه پیوند اعضا پزشکان حاذقی داریم که می تواند پیوند اعضا را انجام دهند، اما اهدا کننده کم یاب است در ادامه  روزنامه شاخه سبز با خانم طاهره سادات موسوی که از سفیران اهدای عضو است مصاحبهای انجام شده است که می خوایند:

سفیر اهدای عضومی گوید: پیوند اعضا از موضوعاتی است که به حفظ جان این بیماران کمک می‌کند اما پیشرفت علم پیوند اعضا تنها راه برای حفظ جان بیماران نبود، چنانچه امروز پیشرفت‌های پزشکی تا حد قابل ملاحظه‌ای ارتقا پیدا کرده و کمبودی در این زمینه وجود ندارد و در کنار پزشکان متخصص تجهیزات مورد نیاز برای پیوند اعضا هم به اندازه کافی و در حد عالی وجود دارد به طوری که ایران را به کشورهای با رتبه بالا در سطح جهان تبدیل کرده است اما همچنان شاهد مرگ بیماران هستیم.

25هزارنفر در صف دریافت عضو

طاهره سادات موسوی گفت: در حال حاضر در کشور حدود ۲۵ هزار نفر در صف دریافت عضو قرار دارند و هر ده دقیقه یک نفر به این صف طولانی اضافه می‌شود و این پایان ماجرا نیست و متاسفانه هر دو ساعت یک بیمار به خاطر نرسیدن عضو پیوندی جان خود را از دست می‌دهد، البته نکته مثبت ماجرا این است که هر ۱۲ ساعت یک نفر با پیوند عضو به زندگی بازگشته و از لیست انتظار خط می‌خورد.

3هزار مرگ مغزی قابلیت اهدا دارند

وی با بیان اینکه  مرگ مغزی همانطور که از اسمش پیداست نوعی مرگ است و به هیچ عنوان قابل بازگشت نیست اما در کما تنها قسمتی از مغز دچار اختلال شده و از این رو قابل بازگشت است افزود: در کنار ۲۵ هزار نفری که در صف انتظار دریافت عضو قرار دارند سالانه حدود هشت هزار مرگ مغزی در کشور داریم که به طور میانگین سه هزار مورد آن از قابلیت اهدای عضو برخوردار هستند و اگر صرفا برای نیمی از این تعداد رضایت به اهدای عضو صورت گیرد هیچ بیماری در صف انتطار جان خود را از دست نمی‌دهد، اما متاسفانه فقط هزار مورد به اهدا منجر می‌شود.

هر مرگ مغزی می تواند 53بیمار را نجات دهد

سفیر هدایت اهدای عضو با بیان اینکه  هر فرد مرگ مغزی می‌تواند با اهدای عضو یک تا هشت بیمار را از مرگ حتمی نجات دهد، همچنین با اهدای مواردی مانند نسوج، قرنیه، دریچه قلب و پوست این امکان وجود دارد که ۱ تا ۵۳ بیمار که از معلولیت رنج می‌برند به زندگی عادی بازگردند  تصریح کرد:  اما این چرخه به این خوبی به پایان نمی‌رسد، چنانچه دیدیم هر دو ساعت یک بیمار در  صف انتظار و دریافت عضو جان خود را از دست می‌دهد حال سوال اساسی قابل طرح این است که راه حل این موضوع چیست و چطور می‌توان از ۳ هزار فرد مرگ مغزی که قابلیت اهدا دارند برای نجات جان بیماران استفاده کرد؟

حلقه مفقوده کجاست؟

وی با اشاره به اینکه حلقه مفقوده در این ماجرای کمبود داوطلبان اهدای عضو  آگاهی بخشی است افزود: با آگاهی بخشی می‌توان به نقطه‌ای رسید که هیچ بیماری در صف انتظار پیوند جان خود را از دست ندهد؛ البته تا رسیدن به این نقطه راه بسیار درازی در پیش داریم باید تمام افراد و ارکان جامعه در سطوح مختلف پای کار بوده و این موضوع را مد نظر قرار دهند از آموزش در مدارس گرفته تا جامعه علمی و پزشکی و مسئولین همه باید نسبت به این موضوع آگاهی داشته باشند و این آگاهی را انتشار دهند.

پشتوانه دینی و علمی اهدا عضو

 موسوی تاکید کرد: اهدای عضو از پشتوانه علمی، دینی و قانونی لازم برخوردار است و تنها باید با فرهنگ‌سازی آن را گسترش داد.امام خمینی(ره) درست دو هفته قبل از رحلت خود در ۳۱ اردیبهشت ماه فتوای مجاز بودن اهدای عضو از فرد مرگ مغزی را صادر کردند، رهبر معظم انقلاب هم این فتوا را تایید کردند. در متون دینی و آیه ۳۲ سوره مائده ذکر شده که “هر کس نفسی را حیات بخشد (از مرگ نجات دهد) مثل آن است که همه مردم را حیات بخشیده” و این امر در اهدای عضو تحقق پیدا می‌کند و با اهدای اعضای فرد مرگ مغزی چندین بیمار از مرگ حتمی نجات پیدا می‌کنند.

این سفیر اهدای عضو گفت: از نظر قانونی هم قانون اهدای عضو به تصویب مجلس رسیده، مردم کشور هم در بازه‌های زمانی مختلف و در موقعیت‌های بحرانی نشان داده‌اند که نوعدوست هستند بنابراین با آگاهی بخشی می‌توان آمار اهدای عضو را افزایش داد.

وی اظهارداشت: یکی از مواردی که به خاطر آن خانواده‌ها پس از مرگ مغزی عزیزان‌شان به اهدای عضو رضایت نمی‌دهند عدم آگاهی نسبت به تفاوت مرگ مغزی و کما است؛ بسیاری از افراد در سطوح مختلف جامعه حتی در جامعه آکادمیک ، روشنفکران و فرهیختگان مرگ مغزی را با کما یکی می‌دانند و از این رو گمان می‌کنند عزیزی که دچار مرگ مغزی شده به زندگی مجدد باز خواهد گشت، استدلالی هم که اغلب آن‌ها به آن تکیه می‌کنند مثال‌ها و مواردی است که افراد پس از اینکه مدتی در کما بودند به زندگی بازگشته‌اند، این در حالی است که بین کما و مرگ مغزی  تفاوت بنیادین وجود دارد.

وی تصریح کرد: درحال حاضر شاخص اهدای عضو در مجموع کشور ۱۳.۷ است که حالت قابل قبول آن ۳۰.۸ است، البته شاخص اهدای عضو قم با تلاش‌های صورت گرفته در چند سال اخیر رشد قابل توحهی داشته و با رسیدن به عدد ۱۴ بالاتر از میانگین منشور قرار دارد.

موسوی بیان کرد: در سال گذشته در استان قم ۱۴ مورد اهدای عضو صورت گرفت و در سال جاری تا کنون ۹ مورد انجام شده است، باتوجه به اینکه آمار تصادفات در این استان بالا است و با درنظر داشتن پشتوانه‌های دینی و علمی با فرهنگسازی می‌توان به رشد شاخص اهدای عضو کمک کرد.

تشکیل سفیران اهدای عضو

وی بیان کرد: طرح سفیران در سال 1384 به همت جناب آقای دکتر مسعود شیعه‌مرتضی در واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران راه‌اندازی شد. به‌دلیل اینکه انجام امر مهم فرهنگ‌سازی در زمینه اهدای عضو در این طرح نمی توانست با پرسنل اندک واحد پیوند بیمارستان دکتر مسیح دانشوری به‌تنهایی صورت پذیرد، سعی شد تا با بهره‌مندی از نیروهای داوطلب مردمی، گام بزرگی در راستای فرهنگ‌سازی اهدای عضو برداشته شود. هم اکنون واحد فراهم‌آوری اعضا و نسوج پیوندی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، بیمارستان دکتر مسیح دانشوری با حدود 150 سفیر در اقصی نقاط کشور با تخصص‌های گوناگون در زمینه‌های مختلف به امر فرهنگ‌سازی در این زمینه می پردازند.

عضو سفیران اهدای در ادامه گفت: انجمن اهدای عضو ایرانیان پس از تاسیس فعالیت‌های زیادی را در راستای فرهنگسازی انجام داده و سفیران اهدای عضو یکی از ارکان اصلی انجمن هستند که به صورت داوطلبانه برای نجات بخشی انسان‌ها اقدامات آگاهی بخشی را در قالب‌های مختلف انجام می‌دهند که برگزاری غرفه صدور کارت اهدای عضو، تولید محتواهای علمی و فرهنگی، آموزش و حضور در مجامع و مناسبت‌های مختلف از جمله آن‌هاست و بر اساس تجربه فعالیت این سفیران در آگاهی بخشی تاثیرگذاری بالایی داشته است چنانچه باعث شده شاخص اهدای عضو در طول سال‌های گذشته به طرز قابل توجهی افزایش پیدا کند.

وی تصریح کرد: سفیران اهدای عضو در نقطه‌ای قرار گرفته‌اند که در راستای زندگی بخشی حرکت می‌کنند و افراد مرگ مغزی که تنها یک درصد مرگ‌ها را شامل می‌شود افراد برگزیده‌ای هستند که می‌توانند جان بخش بوده و به نوعی زندگی آن‌ها پس از مرگ هم ادامه داشته باشد، این امکان زندگی بخشی، انتخاب شدن آن‌ها را نشان می‌دهد چرا که هر کسی توان زندگی بخشی را ندارد.

موسوی اظهارداشت: البته درحال حاضر در استان قم انجمن منسجم برای فعالیت سفیران وجود ندارد و واحد فراهم آوری اعضای دانشگاه علوم پزشکی بیشتر اقدامات را انجام می‌دهد، با فعال شدن انجمن می‌توان اقدامات خوبی در این حوزه انجام داد.

نقش رسانه ها در تقویت فرهنگ اهدای عضو

وی با بیان اینکه رسانه‌ها هم در فرهنگ سازی نقش قابل توجهی را ایفا می‌کنند، افزود: رسانه‌ها راه ارتباط با عموم جامعه هستند، از تولیدات رادیو و تلویزیون گرفته تا یک صفحه مجازی که در اینستاگرام یا تلگرام فعال است همه این‌ها می‌تواند در ارتقای فرهنگ اهدای عضو نقش اساسی داشته باشد؛ چرا که این رسانه‌ها از دل جامعه بوده و می‌توانند با اقشار گوناگون جامعه ارتباط برقرار کنند و متناسب با نیازها و سطوح مختلف مطالب را به آن‌ها منتقل کنند.

این سفیراهدای عضو با بیان اینکه 13 سال است که دارای کارت داوطلب اهدای عضو هستم تصریح کرد: داشتن کارت اهدای عضو هم در رضایت به اهدای عضو پس از مرگ مغزی تاثیر بالایی دارد و خانواده‌های بیشتر افرادی که کارت اهدای عضو داشته‌اند پس از مرگ مغزی به اهدا رضایت داده‌اند.

شرایط دریافت کارت عضویت

وی گفت: هر فردی می‌تواند کارت را با هدف نهادینه کردن فرهنگ اهدای عضو دریافت کند، البته در نهایت رضایت خانواده عامل اصلی و تعیین کننده نهایی در اهدای عضو است و کارت بیشتر جنبه فرهنگسازی دارد. ارسال کد ملی به شماره ۳۴۴۲ یا مراجعه به سایت https://ehdacenter.ir/ از راه‌های دریافت کارت اهدای عضو و کمک به فرهنگسازی در این حوزه است.

منبع :روزنامه شاخه سبز



ثبت دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

5 × 2 =