logo_bassam
tourism industry

سال 98 بود که کرونا از راه رسید و با آمدنش نظم زندگی های ما را برهم زد بساط سیر و سفر را از جهان برچید.شوک عجیبی بود صنعت گردشگری به یکباره بر زمین خورد. کرونا هم خطرناک بود هیچ کس گمان نمی کرد تا حداقل کنترل 20 ماه به طول بینجامد. این روزها کافی است سری به فعالان گردشگری بزنید تا پی ببرید اوضاع چگونه است.

آمارهای تکان دهنده

طبق آمارهم اکنون در سراسر جهان ۲۵۳ میلیون و ۲۴۲ هزار و ۹۸۸ به کرونا مبتلا شده اند و مرگ پنج میلیون و ۱۰۴ هزار و ۶۱۴ نفر بر اثر ابتلا به این بیماری تأیید شده و همچنین ۲۲۹ میلیون و ۱۹ هزار و ۱۳۹ نفر از مبتلایان کووید نیز بهبود یافته‌اند. روند افزایش آمار ابتلا به بیماری کرونا که تاکنون در ۲۲۲ کشور و منطقه در جهان شیوع یافته، ادامه دارد و این بیماری همچنان در دنیا قربانی می‌گیرد.

گستردگی کرونا

بر اساس آمارهای جهانی، آمریکا با بیش از ۴۷.۸ میلیون مبتلا و بیش از ۷۸۲ هزار قربانی همچنان در صدر فهرست کشورهای درگیر با بیماری کووید-۱۹ قرار دارد. هند نیز با آمار بیش از ۳۴.۴ میلیون مبتلا پس از آمریکا در رتبه دوم جهانی به لحاظ میزان ابتلا قرار دارد و آمار مبتلایان به کووید-۱۹ در برزیل هم از ۲۱.۹ میلیون نفر فراتر رفته و در حال حاضر سومین کشور جهان به لحاظ بالاترین شمار مبتلایان است. همچنین پس از ایالات متحده، کشورهای برزیل با بیش از ۶۱۰ هزار و هند با بیش از ۴۶۳ هزار جانباخته، بالاترین آمار قربانیان کووید -۱۹ را در این فهرست جهانی گزارش داده‌اند.

خسارت 14هزار میلیاردی به صنعت گردشگری

ایران با مجموع شش میلیون و ۲۷ هزار و ۲۶۹ ابتلا و ۱۲۷ هزار و ۹۱۸ مورد فوت ناشی از بیماری کووید-۱۹ در رتبه هشتم در بین ۱۰ کشور دارای بیشترین آمار مبتلایان کرونا قرار گرفته است. در این مدت حال و اوضاع صنعت گردشگری در تمام دنیا آشفته بود. در کشور ما که گردشگری مذهبی و دینی پررنگتر است آسیب ها هم جدی تر بود. به گفته علی‌اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سابق «خسارت کرونا به صنعت گردشگری تا مهرماه ۱۳۹۹ بیش از ۱۴ هزار میلیارد تومان و کمک‌های دولت در این بخش در مجموع ۷ هزار میلیارد تومان بوده است. با تداوم این روند، صنعت گردشگری به سمت ورشکستگی حرکت می‌کند.»

کاهش تعداد گردشگران داخلی و خارجی، درآمد فعالان اقتصاد گردشگری را کاهش داده و زیان‌هایی را به آن‌ها تحمیل کرده است. موزه‌ها، هتل‌ها، رستوران‌ها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی که اغلب توسط ساکنان محلی اداره می‌شوند، در طول سال گذشته کمتر از هر زمان دیگری پذیرای مسافران بوده‌اند.

سایه سنگین کرونا

این دومین سالی است که کرونا همچنان برجهان سایه شوم خودش را گسترده است. علاوه بر این، چهار استان مسافرپذیر بیشترین کاهش تردد در نوروز ۱۳۹۹ را تجربه کردند. ترددهای استان‌های گیلان، مازندران، قم، اصفهان، خراسان رضوی و خوزستان در نوروز سال گذشته در مجموع نسبت به مدت مشابه سال 98 کاهش بیش از ۷۰ درصدی داشته است.

شوکی که گردشگری را از مسیر خارج کرد

تجربه 20ماه زندگی با کرونا و آشنایی با چگونگی رعایت پروتکل‌های بهداشتی، تعداد گردشگران را تغییر داد زیرا بیش از یک سال درگیر ویروس کرونا بوده و از سفر منع شدند اما بیش از یکسال است که واکسن کرونا کشف شده است. آیا روزهای خوب گردشگری از راه می رسد؟ در این باره نظر رحیم یعقوب‌زاده کارشناس اقتصاد گردشگری و رئیس مرکز گردشگری علمی- فرهنگی دانشجویان ایران جویا شدیم، وی معتقد است: اقتصاد گردشگری نسبت به رشد فزاینده‌ای که پیش از این تجربه کرده بود، در وضعیت نامناسبی قرار دارد و دلیل آن نیز همه‌گیری کروناست.

اشاره این کارشناس گردشگری به رشد قابل توجه بخش گردشگری در نیمه نخست سال ۱۳۹۸ است. بر اساس آمارهای منتشر شده توسط وزارت میراث ‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، فقط در فصل بهار ۱۳۹۸، تعداد گردشگران ورودی به ایران ۴۰ درصد نسبت به همین زمان در سال ۱۳۹۷ افزایش یافته است.

چشم امید گردشگری به واکسن کرونا

یعقوب‌زاده در رابطه با تغییرات اقتصاد گردشگری در سال ۱۴۰۰ گفت: انتظار می‌رود گردشگری خارجی در سطح محدودی از اردیبهشت و خرداد آغاز شود و به مرور افزایش یابد. هر چند تعداد این گردشگران در سال ۱۴۰۰ نمی‌تواند به رکورد نیمه نخست سال ۱۳۹۸ برسد، اما در مجموع چشم‌انداز اقتصادی گردشگری در سال ۱۴۰۰ در مقایسه با سال ۱۳۹۹ چشم‌انداز بهتری است.

این کارشناس اقتصاد گردشگری به خو گرفتن مردم به زندگی با کرونا و رعایت پروتکل‌های بهداشتی در زندگی روزمره اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۰ با توجه به اینکه افراد جامعه در یک سال گذشته به تجربه آموختند چگونه با رعایت پروتکل‌های بهداشتی زندگی روزمره خود را ادامه دهند، انتظار می‌رود مقاصد گردشگری، اقامت‌گاه‌ها و سایر بخش‌های مرتبط، با رعایت پروتکل‌ها پذیرای گردشگران باشند. اما لازم است تا این پروتکل‌ها به طور دقیق رعایت شود و نظارت بر رعایت آن‌ها وجود داشته باشد.

یعقوب‌زاده مهم‌ترین دلیل خوش‌بینی نسبت به اقتصاد گردشگری در سال ۱۴۰۰ را واکسیناسیون علیه کرونا دانست و تصریح کرد: بهبود چشم‌انداز اقتصاد گردشگری در سال ۱۴۰۰ ناشی از تجارب کسب شده فعالان گردشگری و همچنین واکسیناسیون است.

گردشگری، آفلاین ماند

بسیاری از کسب‌وکارها توانستند در دوران اوج همه‌گیری کرونا با ورود به فضای مجازی و استفاده از پلتفرم‌های آنلاین به فعالیت خود ادامه دهند. آیا اقتصاد گردشگری نیز توانسته از این ابزارهای نوین بهره‌مند شود؟

یعقوب‌زاده درپاسخ به این پرسش بر ماهیت گردشگری یعنی «حضور فیزیکی افراد در یک مکان جغرافیایی» اشاره کرد و گفت: فضای مجازی و وب در حوزه‌های بسیاری می‌توانند کمک کننده باشند، اما وقتی از گردشگری صحبت می‌کنیم، باید توجه داشته باشیم گردشگری به معنای حضور فیزیکی افراد در محل جغرافیایی یا رویداد خاصی است.

شاید بتوان گفت فضای مجازی توانست نشست‌های حوزه گردشگری را با تعداد بیشتری از مشارکت‌کنندگان برگزار کند، اما نمی‌توان گردشگری را از نظر کیفی و کمّی از طریق فضای مجازی به طرز قابل توجهی گسترش داد.

وی افزود: بنابراین با اینکه استفاده از فضای مجازی در حوزه‌های مختلف بسیار امیدوارکننده است، اقتصاد گردشگری نمی‌تواند به اندازه‌ سایر بخش‌های اقتصادی، از آن تأثیر بپذیرد. مهم‌ترین تأثیر پلتفرم‌های دیجیتال و فضای مجازی بر اقتصاد گردشگری را می‌توان در زمینه بازاریابی و شناساندن جاذبه‌های گردشگری دانست. علاوه بر این می‌توان از این ظرفیت برای اطمینان‌بخشی به گردشگران در رابطه با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در مقاصد اطلاع‌رسانی کرد.

رئیس مرکز گردشگری علمی- فرهنگی دانشجویان ایران ادامه داد: در واقع در مدتی که کسب‌وکارها توانستند با تکیه بر فضای مجازی و دیجیتال به فعالیت‌های خود ادامه و حتی فعالیت‌های خود را رشد دهند، گردشگری خارجی در کشور تقریباً به صفر رسید. همچنین سفرهای داخلی از رشد خود در سال ۱۳۹۸ فاصله گرفت. هنوز آمار رسمی گردشگری در سال ۱۳۹۹ منتشر نشده، اما برآورد می‌شود سفرهای داخلی به ۲۰ درصد سال ۱۳۹۸ رسیده باشد.

یعقوب‌زاده معتقد است، حمایت متولی امر در بخش گردشگری، حداقلی بوده است.

1400گردشگری اوضاع بهتری خواهد داشت

وی در این رابطه توضیح داد: سال ۱۴۰۰ در شرایطی آغاز شد که تعداد گردشگران و سفرهای داخلی تا میزان قابل توجهی کاهش یافته و از طرف دیگر فعالان این حوزه آسیب‌ها و زیان‌های قابل توجهی را تحمل کرده‌اند. نگرانی دیگر در زمینه اقتصاد گردشگری در سال ۱۴۰۰ احتمال موج های دیگر کروناست. با این حال نمی‌توان از تأثیر یکی از امیدبخش‌ترین خبرها یعنی واکسیناسیون و روش‌های درمانی جدید بر اقتصاد گردشگری در سال جدید چشم‌پوشی کرد.

این اقتصاد دان معتقد است وضعیت اقتصاد گردشگری در سال ۱۴۰۰ بهتر خواهد شد، اما همچنان از شرایط ایده‌آل فاصله خواهد داشت.

اما همانطور که می دانیم واکسن کرونا نه تنها در ایران که در جهان دشمنان خودش را دارد کسانی که گمان می کنند واکسن کرونا عمر آنان را کوتاه خواهد کرد، بنابراین با وجود کشف واکسن، خطر کرونا همچنان وجود دارد وریشه کن شدن این ویروس زمان می برد. انتظارمی رود درچنین شرایطی مجامع علمی کشور به میدان بیایند و با روشنگری و اطلاع رسانی بی شائبه خود، این بیماری را ریشه کن کنند. مانند سل، دیفتیری، کزاز و آبله… دراین صورت شاید روزهای خوب گردشگری ایران هم از راه برسد و ما شاهد رونق دوباره این صنعت باشیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 3 =